समरांगण – राक्षसभुवन : १७६३

१७६३ साली निजामला मराठा सैन्याने राक्षसभुवन येथे हरवले. निजामाचे सैन्य विठ्ठल सुन्दर परशुरामींच्या नेतृत्वात लढत होते जे या युद्धात मारले गेले. सूर्योदयानंतर मराठा सैन्याने भर पावसात ही लढाई केली होती. राजनीती, युद्धकला आणि शौर्य ह्यांचा संगम असलेली ही लढाई. सादर आहे आम्ही घेतलेला राक्षसभुवनच्या लढाईचा संक्षिप्त मागोवा !

Please subscribe to our channels –
मराठी चॅनल : https://youtube.com/marathahistory
हिन्दी चॅनल – https://www.youtube.com/virasat
English Channel – https://www.youtube.com/historiography

धन्यवाद !

कोप्पळ : आपल्या विस्मृतीत गेलेले एक महत्वाचे दुर्गतीर्थ

हिन्दी चॅनल – https://www.youtube.com/channel/UCrNYAYF-_0OLj8FByLVo9vg

English Channel – https://www.youtube.com/channel/UCouzO58sQkXJ2PMhR_zXWKA

कोप्पळ : आपल्या विस्मृतीत गेलेले एक महत्वाचे दुर्गतीर्थ.

हुबळीहून सुमारे 125 किलोमीटर अंतरावर कोप्पळ हे गाव लागते. कोप्पळ गावाला जैनांचे तीर्थक्षेत्र म्हणून आज ओळख आहे, परंतु त्याची मुख्य ओळख प्राचीन किल्ला आहे ज्याला गावातील लोक कोप्पळचा कोट म्हणतात.मराठ्यांचा एक वीर नागोजी जेधे इथे धारातीर्थी पडला होता. पाहूया कोप्पळचे दुर्गतीर्थ.

#MarathaHistory #Koppal #NagojiJedhe

आमचे चॅनल आपल्याला आवडले का ?

आता आपण आमच्या चॅनलला सपोर्ट करण्यासाठी आमचे पॅट्रिऑन होऊ शकता.

भेट द्या – https://www.patreon.com/MarathaHistory ला आणि आपला पाठिंबा जाहीर करा केवळ $2 पासून …

If you like our Videos, You can now support out Channel on Patreon.

Please visit https://www.patreon.com/MarathaHistory today and pledge your support today for as little as $2.

Please subscribe to our Channel : http://youtube.com/marathahistory

हिन्दी चॅनल – https://www.youtube.com/channel/UCrNYAYF-_0OLj8FByLVo9vg

English Channel – https://www.youtube.com/channel/UCouzO58sQkXJ2PMhR_zXWKA

Instagram : https://instagram.com/maratha.history

Facebook : http://facebook.com/marathahistory

Telegram : https://t.me/marathahistory

Twitter : https://twitter.com/padmadurg

WordPress Blog : https://raigad.wordpress.com

Visit our website : http://www.marathahistory.com

All images in the video are for representational purpose only.

थोरले छत्रपती शाहू महाराज (सातारा)

पुण्यश्लोक छत्रपती शाहू महाराज म्हणजे छत्रपती संभाजी राजांचे पुत्र. भट घराण्यातील पहिल्या ३ पेशव्यांचे स्वामी. उदात्त महत्वकांक्षां उरी बाळगून त्याला मूर्त रूपात साकारणारे छत्रपती ज्यांच्या राज्यकालात मराठी स्वराज्याच्या सीमा उत्तर हिंदुस्थानापर्यन्त विस्तारल्या. त्यांच्या पुण्यतिथी निमित्त त्यांच्या चरित्राला थोडक्यात उजाळा दिला आहे विद्याचरण पुरंदरे यांनी.

आमचे चॅनल आपल्याला आवडले का ?
आता आपण आमच्या चॅनलला सपोर्ट करण्यासाठी आमचे पॅट्रिऑन होऊ शकता.
भेट द्या – https://www.patreon.com/MarathaHistory ला आणि आपला पाठिंबा जाहीर करा केवळ $2 पासून …

If you like our Videos, You can now support out Channel on Patreon.
Please visit https://www.patreon.com/MarathaHistory today and pledge your support today for as little as $2.

Please subscribe to our Channel : http://youtube.com/marathahistory
Instagram : https://instagram.com/maratha.history
Facebook : http://facebook.com/marathahistory
Telegram : https://t.me/marathahistory
Twitter : https://twitter.com/padmadurg
Wordpress Blog : https://raigad.wordpress.com
Visit our website : http://www.marathahistory.com

All images in the video are for representational purpose only.

स्वराज्याचे शिलेदार : सुभेदार तानाजी मालुसरे

सुभेदार तानाजी मालुसरे – मराठ्यांच्या इतिहासात अजरामर झालेले नरवीर. मराठ्यांच्या स्वातंत्र्य लढ्यात तानाजींचा पराक्रम अतुलनीय आहे. त्यांच्या पराक्रमाचे पोवडे गातांना आजही शाहीरांचे डफ कडाडतात आणि प्रतिभाशाली लेखकांच्या लेखणीला बळ मिळते. आज आपण तानाजी मालुसरे यांच्या वीर गाथेच्या पाऊलखुणा ऐतिहासिक दस्त ऐवजातून शोधणार आहोत.

#MarathaHistory #SwarajyacheShiledar #TanhajiMalusare #स्वराज्याचे_शिलेदार

आमचे चॅनल आपल्याला आवडले का ?
आता आपण आमच्या चॅनलला सपोर्ट करण्यासाठी आमचे पॅट्रिऑन होऊ शकता.
भेट द्या – https://www.patreon.com/MarathaHistory ला आणि आपला पाठिंबा जाहीर करा केवळ $2 पासून …

If you like our Videos, You can now support out Channel on Patreon.
Please visit https://www.patreon.com/MarathaHistory today and pledge your support today for as little as $2.

Please subscribe to our Channel : http://youtube.com/marathahistory
Instagram : https://instagram.com/maratha.history
Facebook : http://facebook.com/marathahistory
Twitter : https://twitter.com/padmadurg
Wordpress Blog : https://raigad.wordpress.com
Visit our website : http://www.marathahistory.com

All images in the video are for representational purpose only.

खुनशी औरंगजेब आणि गज़िउद्दिन

गज़िउद्दिनखान फिरोजजंग

गज़िउद्दिनखान फिरोजजंग

 

रामशेजच्या किल्ल्यावर चालून येणारा गाझीउद्दिन खान बहादूर हा मराठ्यांच्या इतिहासाला चांगलाच परिचित आहे. ह्यानेच दिल्लीला पूर्वी मदरसा सुरु केला होता. रामशेजला मराठ्यांकडून धोंडे खाऊन त्रस्त झालेला हा सरदार पुढे हैदराबाद, अथणी, बंगलोर, असा फिरत फिरत साताऱ्याला नामजद झाला होता. किल्ल्याच्या पायथ्याशी त्याची छावणी होती. साताऱ्याचा किल्ला घेण्याकरता तो दिवसेंदिवस पुढे सरकत होता. ह्या दरम्यान एक घटना घडली जी तत्कालीन मुघल इतिहासकार ईश्वरदास नागर याने नमूद करून ठेवली आहे.

ईश्वरदास लिहितो –

एक दिवस गज़िउद्दिन आपल्या तंबू मध्ये पोशाख चढवून बसला होता. त्याच्या हातात आरसा होता. आपले सुंदर रुपडे तो न्याहाळत होता. त्याच्या आजू बाजूला त्याचे खुशमस्करे होते जे त्याची स्तुती करत होते. स्तुती करताना त्यातील एक जण अनावधानाने म्हणाला –

सरदार आपले सौंदर्य आणि आपला पराक्रम इतका उजवा आहे की आपणच खरे सिंहासनाची शोभा आहात. आपणच ते सजवायला हवे (त्यावर बसून). त्यावर खान फ़क़्त ईश्वरइच्छा असेल तर तसे होईल इतकेच हसत म्हणाला.

तिथे त्याची आई देखील होती. तिने सारवासाराव करण्यासाठी – सिंहासन केवळ तैमुर वंशासाठी आहे आणि आपण त्याचे सेवक आहोत तेव्हा असे विचार करू नये असे प्रगटपणे सांगितले.

तिथे उभे असलेल्या एका हरकाऱ्याने हे ऐकले आणि बादशह औरंगजेबाला कळवले. औरंगजेबाला राग आला होता पण तूर्त त्याने तो गिळला. काही महिने गेले. एके दिवशी गज़िउद्दिन आजारी पडला. त्याचे डोके भयंकर दुखत होते. त्याच्या ह्या डोकेदुखीची बातमी औरंगजेबाला समजली. औरंगजेबचा खास हकीम फात खान याला पाचारण करण्यात आले. बादशाहने त्याला निरोप दिला की –

आमच्यावतीने आपण जाऊन गज़िउद्दिनची ख्याली खुशाली विचारावी आणि त्याचा योग्य तो इलाज करावा. त्याचे रूप तसेच राहो याची काळजी घ्यावी.

हकीम जे समजायचे ते समजला आणि गज़िउद्दिनच्या छावणीत पोचला. ख्याली खुशाली विचारून त्याने गज़िउद्दिनला औषध दिले. औषधाने गुण काही येईना म्हणून गज़िउद्दिन पुन्हा हकीमाची मदत मागू लागला. अखेर हकीमाने आपला डाव साधला.

गज़िउद्दिनखान फिरोजजंग याची कबर

गज़िउद्दिनखान फिरोजजंग याची कबर

अत्यंत क्रूरतेने त्याने गज़िउद्दिनच्या कपाळातील सगळे रक्त शोषून काढले. हा एकाच आपल्या डोकेदुखीवर जालीम उपाय आहे असे सांगून त्याने आपले काम सुरु ठेवले. ह्या उद्योगात गज़िउद्दिनची दृष्टी गेली आणि तो कायमचा अंधळा झाला. त्याची तब्येत ढासळू लागली. हकीम त्वरेने तिथून निसटला आणि बादशाहकडे आला. झाला वृत्तांत त्याने औरंगजेबाला सांगितला. पुढे औरंगजेबाने हेर पाठवून बातमीची खात्री करवून घेतली. खात्री पटल्यावर त्याने शाहजादा आझम याला पाठवून गज़िउद्दिनची मुद्दाम विचारपूस करवली आणि त्याचा मुलगा चीन किलीज खान याची बापाच्या जागी नियुक्ती केली. पुढे अंधत्व आलेला गज़िउद्दिन रोगराईत मारला गेला.

औरंगजेब किती धूर्त आणि खुनशी होता हे असल्या अनेक बारीक सारीक उदाहरणातून इतिहासातून डोकावते.

थोरल्या बाजीरावांची दिल्ली धडक

आपल्या २० वर्षांच्या वादळी कारकिर्दीत थोरल्या बाजीराव साहेबांनी काही अचाट धैर्य केली. त्यातील एक होते थेट दिल्लीवर चढाई करणे. १७३७ साली सादतखानावर केलेली ही चढाई इतिहास प्रसिद्ध आहे. ह्या स्वारी बद्दल थेट राउंनीच अप्पांना पत्र लिहून कळवले होते. हे पत्र त्यांच्या कारकिर्दीतील सगळ्यात महत्वपूर्ण ठरावे असेच आहे. पत्रातील एक वाक्य तर कायम स्मरणात रहावे असे आहे, त्यावरून त्या काळातील राजकारणावर भरपूर प्रकाश पडतो – “दिल्ली महास्थळ, अमर्याद केल्यास राजकारणाचा दोर तुटतो”.

इतिहास प्रेमींच्या अभ्यासाकरिता सदर पत्र संपूर्ण उपलब्ध करत आहोत. पत्र जरा लांबलचक आहे परंतु अत्यंत महत्वाचे आहे. त्यातील काही महत्वाचे मुद्दे मुद्दाम अधोरेखित केले आहेत. वाचकांनी हे पत्र जरुर वाचावे.

थोरल्या बाजीरावांचे चिमाजी अप्पांना पत्र

थोरल्या बाजीरावांचे चिमाजी अप्पांना पत्र

खटासी पाहिजे खट

गोवेकर फिरंगी अत्यंत कडवे धर्मप्रसारक होते.
शिवाजी महाराजांनी गोवेकर फिरंग्यांना चांगलाच धडा शिकवला होता.
महाराजांनी काय केले ह्याचे वर्णन असणारी एक डाक इंग्रजांना आली जी त्यांनी त्यांच्या रेकॉर्ड मध्ये नमूद करून ठेवली.
तीच इथे प्रस्तुत करत आहोत. हे वाचून एक पक्के समजते की ज्याला ज्या भाषेत समजते त्याला त्याच भाषेत उत्तर द्यावे लागते.


मूळ नोंद –

गोव्याच्या व्हाइसरॉयने रोमन कॅथलिक धर्म वगळून इतर धर्माच्या माणसांना हाद्दपारीचा हुकूम काढल्यामुळे क्रुद्ध होऊन शिवाजीने गोव्यानजीक बारदेशच्या हद्दीवर स्वारी केली.
तेथील चार पाद्री लोकांनी स्वधर्मीयांव्यतिरिक्त इतरांचा प्राणनाश करण्याचा सल्ला दिला होता.
हे लक्षात ठेवून त्यांनी स्वतः शिवाजीचा हिंदू धर्म नाकारल्यामुळे शिवाजीने त्यांचा शिरच्छेद केला, त्यामुळे घाबरून जाऊन व्हाइसरॉय ने आपला क्रूर व कडक हुकूम परत घेतला.
शिवाजी ने आसपासच्या सर्व मुलखात जाळपोळ करून १५० लक्ष होनांची लूट केली.

गोव्यासंबंधी इंग्रजांना आलेली डाक

गोव्यासंबंधी इंग्रजांना आलेली डाक

संदर्भ – शि.प.सा.सं

http://www.marathahistory.com
http://www.youtube.com/marathahistory

 

महाराजांचे सतर्क जासूद आणि प्रजाप्रेमी महाराज

शिवाजी महाराज स्वराज्यातील लोकांच्या संरक्षणासाठी किती दक्ष असत हे खालील पत्रावरून दिसून येते.
मुघलांच्या हालचाली महाराजांचे हेर त्यांना टाकोटाक देत असत असे या पत्रावरून समजते.
सदर पत्र शिवाजी महाराजांनी सर्जेराव जेधे यांना लिहलेले आहे. यात महाराजांची वाक्य बरेच काही सांगून जातात.
कामास हैगै न करणे, कामास एक घडीचा दिरंगा न करणे, आपल्या जागी तुम्ही हुशार असणे.

sarjerao-2

फिरंगी याजवर शह देऊन त्याचा प्रांत मारीत चाललो

महाराजांनी स्वतःचे कर्तृत्व स्वतः लिहावे अशी पत्रे फार थोडी आहेत. त्यातले हे एक पत्र.
शिवाजी महाराजांनी बाजी घोरपडे, सावंत, यांचे पारिपत्य कसे केले याची माहिती सदर पत्रावरून आपल्याला समजायला मदत होते.
याच पत्रात शिवाजी महाराजांनी आपण पोर्तुगीजांवर कसे वर्चस्व निर्माण केले हे देखील कथन करतात.
शिवाजी महाराजांच्या राजकारणाचा अभ्यास करण्यासाठी प्रस्तुत पत्राचा चांगला उपयोग होऊ शकतो.

प्रस्तुत पत्रातील उल्लेखात फिरंगी म्हणजे पोर्तुगीज आणि टोपीकर म्हणजे इंग्रज.

sawant-ghorpade

प्रतापसूर्य बाजीराव – श्री निनाद बेडेकर यांचे दुर्मिळ व्याख्यान

जेष्ठ इतिहास संशोधक श्री निनाद बेडेकर यांचे प्रतापसूर्य बाजीराव यांच्या चरित्रावर दिलेले हे दुर्मिळ व्याख्यान तुम्हा सर्वांसाठी उपलब्ध करत आहोत. सदर व्याख्यान हे जनसेवा समिती विले पारले, मुंबई यांच्या द्विदशकपूर्ती निमित्त २००८ साली निनाद काकांनी दिले होते. हे व्याख्यान प्रदर्शित करण्याची परवानगी दिल्याबद्दल जनसेवा समितीचे आणि श्री पराग लिमये यांचे खूप खूप आभार.

श्री. निनाद बेडेकर यांच्यासारख्या जेष्ठ इतिहास संशोधकाचे विचार सर्वांपर्यंत पोहोचवण्याचा हा प्रयत्न…!!

आमच्या चॅनलला आपण जरूर सबस्क्राइब करा –
Click here to subscribe : https://www.youtube.com/channel/UCLTxpUgKms5Yxi-LcOOxTdg

%d bloggers like this: